Acute PsychiatrieMenu
Acute Psychiatrie

Addendum 8. Wat te doen bij een geslaagde (klinische) suïcide?

Bij overlijden op een BOPZ-afdeling of tijdens opname (bv. tijdens verlof) wordt de lijkschouw door de gemeentelijke lijkschouwer gedaan. Bij een suïcide is sprake van een niet-natuurlijke dood en worden de (A en B) overlijdensformulieren door de gemeentelijke lijkschouwer ingevuld. Het lichaam en de ruimte dienen zo veel mogelijk onaangeraakt te blijven totdat de gemeentelijke lijkschouwer onderzoek heeft gedaan.

Tabel 1 - Wat te doen bij een geslaagde klinische suïcide?

Taken verpleegkundigeTaken Dienstdoende arts*Taken psychiater/achterwacht*
Stap 1: Inlichten
- Dienstdoende arts inschakelen - Verpleegkundig hoofd inschakelen- Achterwacht/afdelingspsychiater inschakelen - Z.s.m. contact opnemen met gemeentelijk lijkschouwer - Familie/naastbetrokkenen/mentor/curator inlichten - Familie/naastbetrokkenen ontvangen op afdeling of bij suïcide op een andere plek, familie/naastbetrokkenen opzoeken - Huisarts en verwijzer inlichten- Meedenken en superviseren met de dienstdoende arts - Inlichten medisch hoofd/geneesheer-directeur - Familie/naastbetrokkenen inlichten - Familie/naastbetrokkenen ontvangen op afdeling of bij suïcide op een andere plek, familie/ naastbetrokkenen opzoeken
Stap 2: Organisatie
- Zorg dragen voor overledene - Contact opnemen met mortuarium- Zorg dragen voor contactpersoon van de familie zodat deze overige familieleden op de hoogte kan brengen
Stap 3: Omgang met familie en naasten
- Familie informeren over procedures, lijkschouwer en politie - Begeleiden contact met politie - Bespreken met familie van weefseldonatie - Bespreken wie contact opneemt met uitvaartonderneming- Overweeg om samen met verpleegkundige het gesprek te doen over procedures etc.
Stap 4: Nazorg ^^**
- Verpleegkundig hoofd informeert alle medewerkers- Inlichten overige patiënten op afdeling (na afstemming met contactpersoon/familie en behandelend arts i.v.m. beroepsgeheim) - Beschermende maatregelen nemen om medepatiënten te ondersteunen in het verlies. - Plan een nabespreking met alle betrokken medewerkers - Maak zo nodig gebruik van het BedrijfsOpvangTeam (BOT)
Stap 5: Verslaglegging en evaluatie ^*^**
- Goed en concreet rapporteren over laatste contact, vrijheden, proces en juridische status- Suïcide melden bij calamiteiten commissie in uw ziekenhuis of instelling** - Wanneer overledene onder dwang was opgenomen of aanwijzingen voor tekortschietende zorg => melding bij IGZ - Schrijf een evaluatieverslag met inschatting over vermijdbaarheid, maatregelen die zijn genomen op afdeling om vermijdbaarheid te vergroten en follow up van de evaluatie

* Afhankelijk van de instelling en instellingsregels kunnen bepaalde taken die hier worden beschreven, worden uitgevoerd door de dienstdoende arts dan wel de dienstdoende psychiater.
Wanneer politie is betrokken, kan pas stap 4 in gang worden gezet als overledene is vrijgegeven.
*
Iedere instelling heeft zijn eigen manier om een suïcide te evalueren. Overleg met geneesheer-directeur wat de precieze afspraken zijn binnen een instelling.

Wanneer moet een suïcide(poging) worden gemeld aan IGZ?

  1. Een suïcide of suïcidepoging met ernstig letsel bij een patiënt bij wie sprake is van een gedwongen opname en/of zorg en/of van vrijheidsbeperkende maatregelen.
  2. Als er na afloop van de evaluatie een tekortkoming in de zorg wordt vastgesteld door de voorzitter van de evaluatiecommissie of de eindverantwoordelijk behandelaar. Dit wordt gedaan door de inhoudelijk leidinggevende van de zorgeenheid, na advies van lid suïcidecommissie (geneesheer-directeur of senior psychiater). Het vaststellen van een tekortkoming kan plaatsvinden bij patiënten genoemd onder 1, maar ook bij alle andere patiënten.

Er is sprake van een tekortkoming in de zorg, wanneer er bij een suïcide sprake was van:

  • onvoldoende toezicht op de patiënt;
  • onvoldoende risicotaxatie;
  • onvoldoende overdracht of communicatie;
  • onvoldoende volgen van professionele richtlijnen, professioneel reglement en multidisciplinaire diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedragsrichtlijn of onvoldoende gemotiveerd afwijken daarvan.

Enkele tips ten aanzien van de administratieve afhandeling na een suïcide:

  1. Uiterlijk een dag na overlijden moet het dossier administratief worden afgesloten (in verband met de zorgverzekering).
  2. Let op: wees alert dat er geen standaardzaken (zoals tevredenheidslijsten, zorgmonitor) meer naar het adres van de persoon worden gestuurd.
  3. Voor meer informatie over meldingsplicht bij de inspectie of juridische kaders kan de ‘Richtlijn diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag’ worden geraadpleegd.
  4. In de meeste instellingen is er een protocol dat sturing geeft bij wat te doen bij een geslaagde suïcide. Raadpleeg daarom de richtlijnen van de instelling.

Referentie

  • Van Hemert AM, Kerkhof AJFM, de Keijser J, et al. Multidisciplinaire richtlijn diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag. De Tijdstroom. Utrecht; 2012.
versie: 1.1