Acute PsychiatrieMenu
Acute Psychiatrie

Addendum 3. Laboratoriumonderzoek bij acute psychiatrische klachten

Addendum 3. Laboratoriumonderzoek bij acute psychiatrische klachten

J.J. Luykx, C.H. Vinkers, H. Kemperman

Doelstelling

Onder laboratoriumonderzoek wordt hier onderzoek van bloed en/of urine bedoeld. Het doel hiervan in de acute situatie is:

  • het uitsluiten van aandoeningen die de psychiatrische klachten geheel of gedeeltelijk verklaren;
  • relevante ontstane comorbiditeit in de acute situatie uitsluiten, zowel acuut als geleidelijk ontstaan;
  • aantonen van relevante toxicologische stoffen in de urine die drugsgebruik kunnen aantonen dan wel uitsluiten;
  • het aantonen of uitsluiten van zwangerschap.

Hieronder geven we een overzicht van de laboratoriumonderzoeken die relevant kunnen zijn bij patiënten die zich met acute psychiatrische klachten en/of verschijnselen presenteren. Per standaard van het acute boekje wordt vermeld welke van deze onderzoeken extra aandacht behoeven omdat deze extra relevant voor een bepaalde presentatie kunnen zijn.

Bloedonderzoek

De volgende bepalingen worden vaak gebruikt om vaak voorkomende en makkelijk opspoorbare oorzaken uit te sluiten. Het is geen volledig overzicht en per situatie moet worden ingeschat welke bepalingen er nodig zijn. Wij menen echter dat onderstaande bepalingen nuttig zijn bij (vrijwel) elke acute presentatie

Hematologie

Hb (hemoglobine), erytrocyten, leukocyten, trombocyten, MCV (mean corpuscular volume).

Biochemie

  • Nierfunctie: eGFR.
  • Leverwaarden (recente/acute schade): ALAT, Alkalisch Fosfatase, y-GT.
  • Serumeiwitten: CRP en albumine.
  • Elektrolyten: natrium en kalium.
  • Glucosemetabolisme: glucose.
  • Osmolaliteit (als aan intoxicatie wordt gedacht).
  • Ethanolspiegel (als alcoholintoxicatie in DD staat).

Endocrinologie

Schildklier: TSH (en indien afwijkend: FT4).

Urineonderzoek

  • Een urinesediment wordt alleen geadviseerd bij een gerichte verdenking op een urineweginfectie of een onverklaard delier.
  • Zwangerschap: sluit op indicatie zwangerschap uit.
  • Toxicologisch onderzoek van de urine is in principe van belang voor iedere patiënt in de acute situatie. Specifieke bepalingen hangen af van de klinische presentatie. Overwogen dienen te worden:
    • paracetamol;
    • tetrahydrocannabinol (THC);
    • (methyl)amfetaminen (AMP/mAMP);
    • MDMA;
    • cocaïne;
    • phencyclidine (PCP) en lsd;
    • designer drugs;
    • GHB;
    • benzodiazepines;
    • barbituraten;
    • opiaten;
    • methadon;
    • tricyclische antidepressiva (TCA’s).

Referentiewaarden

Gezien de mogelijke verschillen in meetniveau tussen meetapparatuur moeten de referentiewaarden gebruikt worden die gehanteerd worden binnen de instelling waar de test wordt uitgevoerd.

versie: 1.1