Acute PsychiatrieMenu
Acute Psychiatrie

Addendum 1. Aandachtspunten vanuit het patiëntenperspectief

Landelijk Platform GGZ, LPGGZ

In dit hoofdstuk beschrijven we kort welke waarden centraal staan vanuit het perspectief van patiënten en naasten. De Basisset Kwaliteitscriteria GGz vanuit patiënten- en naastenperspectief ligt hieraan ten grondslag.

Respectvolle bejegening

Mensen die in een toestand van crisis zijn, zijn op dat moment kwetsbaar. Bij hen is de balans in het leven op het moment van crisis naar de verkeerde kant doorgeslagen. Een respectvolle bejegening is een absolute kernwaarde in het werken met mensen in crisis. Pas deze toe, ongeacht in welke toestand iemand zich lijkt te bevinden. Wees bewust van de (zelf)stigma’s die deze personen met zich meedragen. Zie de mens en niet alleen de aandoening. Ga op zoek naar het unieke verhaal van de persoon. Dit verhaal is ook het vertrekpunt van goede zorg.

De-escaleren: crisiskaart en naasten als gids

De persoon in crisis heeft tijdelijk niet de veerkracht en vitaliteit om zonder professionele hulp de regie te voeren over het eigen leven. Het herstellen van deze regie begint met het de-escaleren van de crisissituatie en het stabiliseren van de persoon: het gaat om het hervinden van rust. Drang of dwang moet niet het uitgangspunt zijn om te de-escaleren, al is dit soms nodig. De patiënt en zijn/haar naasten ervaren gebruik van drang of dwang vaak als moeilijk en soms zelfs traumatiserend. Blijf open in het contact met de persoon in crisis en met zijn/haar naaste. Blijf toelichten wat er gebeurt, stel gerust en benadruk dat de situatie stabiel zal worden en geef hoop aan zowel de patiënt zelf als de naasten.

Ga bij iemand die in een acute psychiatrische crisis verkeert na of hij/zij een crisiskaart1 bij zich draagt. Hierin staan de afspraken, wensen en grenzen rond bejegening, behandeling en samenwerking met naasten in een crisissituatie. Dit is voor de patiënt op dat moment dé manier van gedeelde besluitvorming. Betrek naasten bij het zoeken naar manieren van de-escaleren. Dit kan in veel gevallen ook zonder uw beroepsgeheim te schenden of de regie en privacy van de patiënt aan te tasten.

1 Crisiskaart, ook wel crisispreventieplan of signaleringsplan genoemd.

Overdracht en vervolgbehandeling

Bij mensen in een acute psychiatrische crisis kunnen meerdere hulpverleners en verwijzers betrokken zijn. Het is belangrijk veel zorg en aandacht aan de overdrachtsmomenten te besteden opdat zo min mogelijk informatie verloren gaat. Als de patiënt na de crisissituatie weer naar huis gaat, bespreek met de patiënt en naasten hoe stabiel de situatie is, welke zaken zij zelf kunnen doen en welke ondersteuning de patiënt en naasten nodig hebben om thuis te kunnen blijven. Maak vervolgens afspraken over de vervolgbehandeling. Wees daarbij ook alert op zaken die niet direct zorggerelateerd zijn, maar wel van grote invloed kunnen zijn op de crisisgevoeligheid (schulden, huisvesting of (gebrek aan) werk).

Referentie

versie: 1.1