Acute PsychiatrieMenu
Acute Psychiatrie

23. BOPZ

J.A. Dekker, J. Steenmeijer, A.J.E. Visscher, M. Snelleman, R. Zuijderhoudt, A. Hondius, R. van Ojen, T. Stikker, R. Keurentjes, C.H. Vinkers

Let op, dit hoofstuk is gezien de gewijzigde wetgeving omtrent BOPZ niet meer up-to-date. Wij onderzoeken de mogelijkheden tot het vernieuwen van dit hoofdstuk.
Cautie: bij een verkorte samenvatting kunnen juridische nuances ontbreken. Dit overzicht heeft niet als doel om een uitputtende en volledige beschrijving te geven van alle juridische zaken. Bij twijfel moeten er andere bronnen worden geraadpleegd. Wij zijn niet aansprakelijk voor de gevolgen van mogelijke onjuistheden of onvolledigheden in dit hoofdstuk.

Figuur 23.1 - Beslisboom Inbewaringstelling (IBS )

Afbeelding 23.1

* Zodanig onmiddellijk dreigend dat de uitkomst van een RM-procedure niet kan worden afgewacht.
Criteria:
- voorwaarden worden niet meer nageleefd of er is onmiddellijk dreigend gevaar;
- geneesheer-directeur converteert of trekt het ontslag in (ook in avond-/nacht-/weekenduren).
*
Hoge Raad n.a.v. arrest: bij inschatting IBS door arts niet zijnde een psychiater dient de patiënt, zo snel mogelijk, doch uiterlijk binnen 24 uur na de vrijheidsbeneming beoordeeld te worden door een psychiater die hier een eigen verklaring over opstelt (ook in avond/nacht/weekend) (H.R. 18 augustus 2015, ECLI:NL:HR:2015:2747).

Figuur 23.2 - Beslisboom rechterlijke machtiging (RM)

Afbeelding 23.2

* Zodanig onmiddellijk dreigend dat de uitkomst van een RM-procedure niet kan worden afgewacht.
Criteria:
- voorwaarden worden niet meer nageleefd of er is onmiddellijk dreigend gevaar;
- geneesheer-directeur of waarnemend geneesheer-directeur converteert of trekt het ontslag in (ook in avond-/nacht-/weekenduren). Dienstdoende psychiater kan dit alleen doen als hij/zij waarnemend geneesheer-directeur is (dit moet officieel geregeld zijn).
*
De termijn verschilt per regio; wettelijk verplicht binnen 3 weken na indienen van het verzoekschrift bij ziekenhuisverblijf; anders zo spoedig mogelijk.

Noodmaatregelen (middelen of maatregelen (M of M), art 39 BOPZ)

  • Noodmaatregelen bij een noodsituatie tijdens een opname bij een patiënt die met een BOPZ-maatregel op een BOPZ-afdeling verblijft, zijn separatie, afzondering, fixatie, medicatie, of toediening van vocht/voedsel (de zogenoemde middelen en maatregelen in geval van nood).
  • Nood: als het strikt noodzakelijk is om gevaar (voor zichzelf of anderen) te voorkomen en de tijd te kort is om deze maatregelen op te nemen in het behandelplan.
  • Duur zo kort mogelijk, maximaal 7 dagen, binnen die termijn moet de behandeling worden opgenomen in het behandelplan. Dwangbehandeling is apart in de BOPZ geregeld (art 38c BOPZ).
  • Een patiënt kan alleen een behandeling voor een (vermoede) psychiatrische aandoening tegen zijn/haar wil krijgen tijdens een gedwongen opname (IBS of RM). Bij vrijwillige opname moet met het aanvragen van een IBS worden aangevangen.
  • Noodmaatregelen als gevolg van een somatische aandoening op een psychiatrische afdeling worden uitgevoerd onder de WGBO.
  • Meld de dwangbehandeling zo snel mogelijk bij de Inspectie.
  • Geef patiënt schriftelijke uitleg (art 40a BOPZ) over:
    • beslissing tot en reden van de middelen of maatregelen;
    • mogelijkheid om een patiëntenvertrouwenspersoon (pvp) in te schakelen;
    • mogelijkheid om klacht in te dienen.
versie: 1.1